Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2022
Τρίτη 26 Απριλίου 2022
Τετάρτη 20 Απριλίου 2022
Lyfe
……………………………………………………………………………………………
Μια νέα έρευνα που υποστηρίζεται από το πρόγραμμα αστροβιολογίας της Nasa έχει αναπτύξει έναν νέο και ευρύτερο ορισμό της ζωής - έναν ορισμό που ενσαρκώνει τη ζωή στη Γη, αλλά και τη δυνατότητα της «ζωής όχι όπως τη γνωρίζουμε». Την ονομάζουν lyfe.
Σήμερα δεν υπάρχει κάποιος καθολικά συμφωνημένος ορισμός της ζωής. Όμως η Nasa έχει δώσει μια αρκετά καλή περιγραφή: «Ένα αυτοσυντηρούμενο χημικό σύστημα ικανό για την εξέλιξη του Δαρβίνου». Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί στη Γη παίρνουν ενέργεια, την χρησιμοποιούν και στη συνέχεια την απελευθερώνουν σε λιγότερο χρήσιμη μορφή ως απόβλητα. Όλοι χρησιμοποιούν τα ίδια 20 αμινοξέα για την παραγωγή πρωτεϊνών. Επίσης όλοι χρησιμοποιούν μόρια RNA και DNA για την αποθήκευση γενετικών πληροφοριών.
……………………………………………………………………………………………
Αλλά η γήινη ζωή αντιπροσωπεύει μόνο ένα παράδειγμα βιολογίας. Παρά την ποικιλομορφία της ζωής στον πλανήτη μας, φαίνεται ότι κάθε ζωντανός οργανισμός μπορεί να εντοπιστεί σε έναν κοινό πρόγονο. Πέρα από τη Γη, η ζωή μπορεί να έχει εμφανιστεί διαφορετικά και ως εκ τούτου ο «τυπικός» ορισμός της ζωής μπορεί να είναι πολύ περιοριστικός.
Αυτό οδήγησε τον Stuart Bartlett, έναν επιστήμονα στο Caltech και τον Michael L Wong, έναν αστροβιολόγο στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, να αναπτύξει μια νέα υποθετική έννοια: το lyfe. Στην πρόσφατη δημοσίευσή τους, ορίζουν έναν οργανισμό «lyving» όταν πληροί τέσσερα κριτήρια: διασκεδασμό (η ικανότητα αξιοποίησης και μετατροπής ελεύθερων πηγών ενέργειας), αυτοκατάλυση (η ικανότητα ανάπτυξης ή επέκτασης εκθετικά), ομοιόσταση (η ικανότητα περιορισμού της αλλαγής εσωτερικά όταν τα πράγματα αλλάζουν εξωτερικά) και μάθηση (η ικανότητα καταγραφής, επεξεργασίας και εκτέλεσης δράσεων βάσει πληροφοριών).
Με αυτόν τον ορισμό, η ζωή είναι μόνο μια συγκεκριμένη περίπτωση του lyfe. Και κατά την άποψη του Bartlett, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να βρεθεί lyfe στον Άρη από ότι «απλή» ζωή.
Ίσως οι Αρειανοί οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετική μοριακή δομή. Ίσως χρησιμοποιούν ένα μικρότερο σύνολο αμινοξέων για πρωτεΐνες. Ίσως χρειάζονται μόνο έναν διπλό γενετικό κώδικα, αντί ενός τριπλού όπως η ζωή στη Γη. Ωστόσο, τα αποδεικτικά στοιχεία για ένα τέτοιο lyfe μπορεί να είναι πιο δύσκολο να βρεθούν, καθώς πιθανόν να υπάρχουν βαθιά κάτω από την επιφάνεια.
…………………………………………………………………………………………………………....
Αποσπάσματα από άρθρο του ΤVΧΣ
Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2021
Παρασκευή 23 Ιουλίου 2021
Η ΦΑΣΗ
Μια ανάρτηση-κόλαφο πόσταρε στα social media ο Αντώνης Κανάκης, με αφορμή τα τελευταία τραγικά γεγονότα που συμβαίνουν στη χώρα μας, τις γυναικοκτονίες και την εγκληματικότητα που παρουσιάζονται κυρίως από τους νέους ανθρώπους.
Αναλυτικά τα όσα γράφει στην ανάρτησή του ο παρουσιαστής:
«..... Η ΦΑΣΗ»
2021 και το εκπαιδευτικό σύστημα απέχει ακόμη πολύ από το να παράγει ανθρώπους με πολιτισμό, παιδεία, καλλιέργεια, ενσυναίσθηση, κριτική σκέψη, σεβασμό στη διαφορετικότητα και ψυχική υγεία. Μάλλον το αντίθετο.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Γονείς, ακόμα και σήμερα, μεταφέρουν με απίστευτη άνεση, αδιαφορία και σε κάποιες περιπτώσεις περηφάνια, τη σκυτάλη όλου του πακέτου και των δεινών της πατριαρχίας στα παιδιά τους, αγόρια και κορίτσια.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Τα ΜΜΕ συνεχίζουν να προωθούν και να διαιωνίζουν με χίλιους δυο τρόπους, όλες τις παθογένειες της κοινωνίας. Αντικειμενοποίηση και ευτελισμός της γυναίκας, εξωτερική εμφάνιση, διασημότητα με κάθε τρόπο, χρήμα, ρητορική μίσους, ρατσισμός και στη συνέχεια, υποκριτικά βγάζουν πύρινα κοινωνικά λογύδρια κατά της αντικειμενοποίησης της γυναίκας, υπέρ της διαφορετικότητας κτλ…
«..... Η ΦΑΣΗ»
Τα 11χρονα, 12χρονα, 13χρονα και ούτω καθεξής, ακούνε αποκλειστικά τραγούδια που εκτός από τα ναρκωτικά, τα όπλα και το έγκλημα, αποθεώνουν και κάθε μορφής σεξουαλικής αντικειμενοποίησης των γυναικών και βίας εναντίον τους και πολλοί γονείς πετάνε χαρταετό.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Μια ολόκληρη γενιά μεγαλώνει με μοναδικές αξίες το τρίπτυχο «εξωτερική εμφάνιση, διασημότητα, χρήμα» χωρίς την παραμικρή κουβέντα για καλλιέργεια, εσωτερική ομορφιά, αγάπη, συμπόνια, ενσυναίσθηση και ψυχική υγεία. Μια ολόκληρη γενιά δεν κάνει τίποτα άλλο από το να αυτοφωτογραφίζεται όλη την ημέρα και να δημοσιεύει τις φωτογραφίες αυτές σε μια απολύτως ψεύτικη και απάνθρωπη μορφή κοινωνικοποίησης, όπου κανένας δεν ζει τη ζωή του για τον ίδιο και τη ψυχούλα του, αλλά για μία ανούσια, επιφανειακή, εφήμερη, σχεδόν στιγμιαία αποδοχή των άλλων. Φυσικά κανένας, μα κανένας δεν ασχολείται με το θέμα.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Νέα κορίτσια ασταμάτητα εκθέτουν όσο περισσότερο μπορούν τους κώλους και τα βυζιά τους σε όσο ευρύτερο και περισσότερο διψασμένο για κώλους και βυζιά κοινό και μετράνε την ευτυχία τους σε likes. Μην ασχολείστε, όλα καλά.
«..... Η ΦΑΣΗ»
ΜΜΕ και διαφόρων ειδών «πρωταγωνίστριες», αμέσως μετά την δημόσια εικονογράφηση της εγκυμοσύνης τους, ασχολούνται αποκλειστικά με τα πόσα κιλά χάσανε και πόσο γρήγορα τα χάσανε. Αν το παιδί είναι καλά, αν η οικογένεια είναι ευτυχισμένη, αν προέκυψαν όμορφα συναισθήματα, προβληματισμοί, γνώσεις κτλ, ούτε λόγος. Πόσα κιλά χάθηκαν και πόσο γρήγορα.
«..... Η ΦΑΣΗ»
ΜΜΕ ζουμάρουν στην κυτταρίτιδα, στις ρυτίδες, στην ηλικία. Πρωινές εκπομπές με άλλοθι την τέχνη του μασάζ, τρίβουν κώλους και σχολιάζουν από πάνω τους φουλ στα σεξιστικά υπονοούμενα. Ρεπορτάζ του κώλου (κυριολεκτικά) με αφορμή τον τουρισμό. Σοβαροφανείς τηλεδημοσιογράφοι, υπό μορφή πειράγματος, προσβάλλουν και μειώνουν συνεχώς τις γυναίκες συναδέλφους τους.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Παιδιά και ενήλικες, ζουν σε έναν κόσμο με όλο και πιο απάνθρωπο, σκληρό και ανταγωνιστικό πρόσωπο, σε ρυθμούς εξοντωτικούς και με τρομακτικές συνέπειες για την ψυχική υγεία. Ένας κυνικός, σκληρός κόσμος, όπου ο ρομαντισμός αντιμετωπίζεται πλέον ως γραφικότητα. Ένας κόσμος γεμάτος καταθλιπτικούς, αγχωμένους, διαταραγμένους, θυμωμένους, φοβισμένους ανθρώπους, μέσα στον οποίο μεγαλώνουν παιδιά και η ζωή συνεχίζεται κανονικά.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Παιδιά που μεγαλώνουν όλο και περισσότερο σε ακραία περιβάλλοντα αόρατης βίας, συναισθηματικής εγκατάλειψης και αδιαφορίας ή στον αντίποδα, νευρικής υπερπροστασίας και μεγαλώνουν ως δυστυχισμένοι ενήλικες που μισούν τη ζωή τους, τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Τα υποτιθέμενα πνευματικά καταφύγια της αγάπης, οι οργανωμένες θρησκείες δηλαδή, συνεχίζουν να παίζουν παγκοσμίως τον πιο χυδαίο ρόλο προς τον σκοταδισμό, τις ενοχές, το μίσος, τον μισογυνισμό.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Το βασικότερο δικαίωμα και στόχος του ανθρώπου, η ευτυχία, όχι μόνο έχει εγκαταλειφθεί, αλλά το σύστημα έχει πείσει τον άνθρωπο και ειδικά τους νέους, ότι όλα τα συστατικά, ιδανικά, αξίες κτλ που είναι απολύτως σίγουρο πως οδηγούν στην προσωπική δυστυχία, είναι αυτά που πρέπει να κυνηγάνε και αυτά που θα τους οδηγήσουν στην «ευτυχία».
«..... Η ΦΑΣΗ»
Μια ολόκληρη γενιά είναι αποδεδειγμένα πλέον βουτηγμένη στην κατάθλιψη ως συνέπεια του εθισμού της στο μεγαλύτερο ναρκωτικό όλων των εποχών, το πακετάκι ίντερνετ-social media. Όλοι, απλά παρατηρούν το φαινόμενο σφυρίζοντας αδιάφορα.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Θεσμοί τοπικοί και παγκόσμιοι και πολιτικοί ηγέτες, αφήνουν στα χέρια ιδιωτικών εταιριών και στους ελάχιστους Ζάκερμπεργκ αυτού του κόσμου, τον επί της ουσίας απόλυτο έλεγχο των μαζικότερων και πιο ισχυρών μέσων κοινωνικοποίησης και όχι μόνο, που έχει βιώσει ποτέ η ανθρωπότητα.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Τα τμήματα μάρκετινγκ της ελεύθερης αγοράς, των προϊόντων, των υπηρεσιών και των κοινωνικών δικτύων, ανενόχλητα και απαλλαγμένα από κάθε είδους ηθική και κοινωνική ευθύνη, έχουν αναγάγει σε επιστήμη την επί της ουσίας λοβοτομή των κοινωνιών και ειδικά της νέας γενιάς και την μετατροπή των ανθρώπων από πολίτες σε καταναλωτές και από καταναλωτές σε αναλώσιμα προϊόντα.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Τα BACHELOR, τα GNTM, τα MY STYLE ROCKS, τα BIG BROTHER της καφρίλας και των βιασμών, τα SURVIVOR όχι της επιβίωσης αλλά του οφθαλμόλουτρου, παίζουν και θα παίζουν κανονικά για να τα παρακολουθεί όλη η οικογένεια κάθε βράδυ και με περίσσιο θράσος, ακόμα και οι πρωταγωνιστές τους, τα τηλεοπτικά κανάλια που τα φιλοξενούν, οι καθωσπρέπει δημοσιογράφοι των τηλεοπτικών σταθμών που τα φιλοξενούν, τολμούν να αρθρώνουν λόγο ενάντια στην αντικειμενοποίηση της γυναίκας, ενώ παράλληλα το ΕΣΡ ρίχνει πρόστιμα στο φιλί των ομοφυλόφιλων και στην πολιτική σάτιρα.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Τα ΜΜΕ με εγκληματικό έλλειμμα κοινωνικής ευθύνης και με άλλοθι τη δήθεν ενημέρωση, βομβαρδίζουν ασταμάτητα την κοινωνία με αρνητισμό, ασχήμια, βία, θυμό, μόνο και μόνο για να πουλήσουν τηλεθέαση, κλικς, φύλλα κτλ.
«..... Η ΦΑΣΗ»
Η κοινωνία, οι θεσμοί, τα ΜΜΕ, το διαδίκτυο, οι γονείς, ο πολιτικός κόσμος, απλά και νομοτελειακά, θερίζουν όσα σπέρνουν και απολύτως υποκριτικά, αντικρίζουν πάντα συγκλονισμένοι, σοκαρισμένοι και με αποτροπιασμό τη σοδειά τους, την οποία κατακεραυνώνουν δημόσια, ενώ παράλληλα σπέρνουν ξανά τους ίδιους σπόρους που θα οδηγήσουν σε νέο φαύλο κύκλο θύματος-θύτη-θύματος.
Έως την επόμενη σοδειά λοιπόν…
«..... Η ΦΑΣΗ»
Και κάπως έτσι (γιατί όλα σχετίζονται και απολύτως ανόητοι όσοι νομίζουν πως δεν), στην καθημερινότητά μας, «άντρες» δολοφονούν γυναίκες σαν να μην συμβαίνει τίποτα και αν έχετε τον θεό σας, επιλέγουν τη διατύπωση:
«..... Η ΦΑΣΗ» (αυτό είπε και όχι το «χάλασε η φάση» του επικρατούντος καθωσπρεπισμού) για να περιγράψουν το τί έγινε. Για να περιγράψουν τη δολοφονία μιας γυναίκας, μιας κόρης, μιας αδελφής, μιας μάνας από τα χέρια τους…
Και όταν αυτό συμβαίνει, όταν δηλαδή αυτό που έχει να πει ο 30χρονος δολοφόνος της κοπέλας για να περιγράψει τη δολοφονία της, είναι το:
«..... Η ΦΑΣΗ», τότε να είμαστε σίγουροι ότι οριζοντίως και καθέτως «..... Η ΦΑΣΗ».
Υ.Γ. Α ρε μανάδες και πατεράδες αυτών των κοριτσιών… το μεγαλείο σας που έρχεται από άλλους κόσμους και εποχές, είναι το μόνο φως σε όλο αυτό το σκοτάδι, αλλά είναι τόσο δυνατό που ίσως και να το νικήσει τελικά… Σε αυτό ελπίζουμε όλοι…
Προσωπικά, δεν ξέρω εάν θα μπορούσα να φανώ αντάξιος αυτού του μεγαλείου. Αντιθέτως, φοβάμαι πως εάν κάποιος «άντρας» πειράξει μια τρίχα από το κορίτσι μου (μόνο που το σκέφτομαι παγώνει το αίμα μου), αυτή τη στιγμή νιώθω πως θα του κάνω πράγματα που μόνο στις ταινίες τρόμου μπορείς να δεις και η φυλακή θα φαντάζει για αυτόν παράδεισος.
Και ίσως, αν μου δοθεί η ευκαιρία, μπορεί να του τα κάνω και για οποιοδήποτε άλλο κορίτσι πέραν του δικού μου… για όλα τα κορίτσια και τις γυναίκες αυτού του κόσμου. Ξέρω πως δεν είναι πολιτικά ορθό αυτό που διατυπώνω, αλλά αυτή τη στιγμή αυτό νιώθω για όλους τους «άντρακλες» αυτού του είδους.
Τετάρτη 5 Αυγούστου 2020
Τρίτη 7 Ιουλίου 2020
Παπαγαλία στο σχολείο: κι όμως το πρόβλημα είναι αλλού
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα όπως τα ζούμε στην πραγματικότητα της μαθησιακής διαδικασίας στο σχολείο. Για να συνεννοηθούμε ας δοκιμάσουμε κατ’ αρχάς να οριοθετήσουμε τι εννοούμε όταν λέμε παπαγαλία. Εννοούμε τη «μηχανιστική μάθηση», δηλαδή την απομνημόνευση πληροφοριών τις οποίες δεν έχουμε -σχεδόν ή πλήρως- κατανοήσει. Δηλαδή, προφανώς δεν μιλάμε για γνώση, μιας και η γνώση δεν ταυτίζεται με την απομνημόνευση πληροφοριών πολύ περισσότερο πληροφοριών που δεν έχουμε κατανοήσει.
Στη μαθησιακή διαδικασία στην τάξη συναντούμε αυτό το στοιχείο στη διδασκαλία. Για παράδειγμα τα παιδιά στις μικρές τάξεις του δημοτικού διδάσκονται σε αρκετές περιπτώσεις την προπαίδεια ως ένα ποιηματάκι που πρέπει να μάθουν απ’ έξω. Λένε την προπαίδεια του 7, δίχως να καταλαβαίνουν ή να μαθαίνουν να υπολογίζουν γιατί 6 – 7 είναι σαράντα δύο. Δεν έχουν την αίσθηση του μεγέθους αυτού του αποτελέσματος. Κι έτσι μπορεί να τους βγει κάποια φορά αντί για το σαράντα δυο κάτι άλλο που θα τελειώνει σε «δύο» μιας και κάνει πάλι την ίδια ομοιοκαταληξία. Αυτή είναι η περίπτωση που η ίδια η διδασκαλία βασίζεται όχι στο νόημα αλλά σε μηχανιστικές τακτικές, δηλαδή διδάσκει την παπαγαλία. Αυτές οι περιπτώσεις είναι οι λιγότερες και ίσως ελάχιστες στη διδασκαλία, αν πάρουμε τη διαδρομή του μαθητή από το νηπιαγωγείο μέχρι την Γ’ Λυκείου. Είναι επίσης αποσπασματικές. Δηλαδή δεν θα συναντήσουμε εύκολα έναν εκπαιδευτικό που συστηματικά, στο σύνολο της ύλης που διδάσκει, χρησιμοποιεί μηχανιστικές τακτικές.Ο κανόνας είναι άλλος. Ο διδάσκων επιχειρεί στη διδασκαλία του να εξηγήσει τις έννοιες που διδάσκει, τις πληροφορίες δηλαδή που αποτελούν γι’ αυτόν τη διδακτέα ύλη. Να εξηγήσει έννοιες, ορισμούς, κανόνες, τύπους, αλληλουχία γεγονότων και ιστορικών πληροφοριών, τη φύση των φυσικών ή χημικών φαινομένων. Κι αυτό το επιχειρούν οι περισσότεροι με πολύ προσπάθεια, με προετοιμασία, άλλοι με χρήση βοηθητικών μέσων (νέα τεχνολογία), παραδειγμάτων, κλπ. Αυτός είναι ο συντριπτικός κανόνας. Ο εκπαιδευτικός επιδιώκει να καταλάβουν οι μαθητές του αυτό που τους παρουσιάζει.
Και ποιο είναι το αποτέλεσμα; Πολλοί μαθητές, ιδιαίτερα στα δύσκολα ζητήματα ή σ’ αυτά που δεν προσέχουν γιατί δεν τους ενδιαφέρουν, δεν φτάνουν στην κατανόηση που επιδιώκει ο εκπαιδευτικός. Ή αποκτούν μια πρώτη επαφή με τις καινούριες πληροφορίες που όμως δεν είναι ικανή για να τις κατανοήσουν σε επαρκή βαθμό. Και τι κάνουν; Όσοι θέλουν να έχουν μια στοιχειώδη τουλάχιστον θετική ανταπόκριση στο μάθημα για να εισπράξουν και μια ανάλογη βαθμολογία, καταφεύγουν στην μηχανιστική απομνημόνευση αυτών των πληροφοριών. Το αποτέλεσμα ίδιο ή σχεδόν ίδιο με την πρώτη περίπτωση αλλά το μαθησιακό φαινόμενο πολύ διαφορετικό.
Στην πρώτη περίπτωση η παπαγαλία αποτελεί συστατικό της διδακτικής του εκπαιδευτικού. Αυτή η διδακτική δεν υποστηρίζεται από καμία μαθησιακή θεωρία. Περισσότερο παραπέμπει σε άγνοια της διδακτικής, σε άνθρωπο που θα μπορούσε να βρίσκεται μέσα στην τάξη ακόμα και χωρίς να περάσει από καμία παιδαγωγική εκπαίδευση. Αυτοί οι εκπαιδευτικοί είναι ευτυχώς ελάχιστοι και οι πρακτικές τους εξαίρεση.
Στη δεύτερη περίπτωση διαπιστώνουμε μια ασυμβατότητα ανάμεσα στην προσπάθεια του εκπαιδευτικού και στο μαθησιακό αποτέλεσμα. Ασυμβατότητα που συνήθως αναγνωρίζεται από τον διδάσκοντα αλλά δεν εξηγείται ή εξηγείται με εξω-μαθησιακά αίτια. Κι αυτό γιατί δεν είναι σε θέση ή δεν θέλει να μελετήσει το τι συμβαίνει μέσα στην ίδια τη μαθησιακή διαδικασία.
Ο εκπαιδευτικός θεωρεί ότι διδάσκει την προβλεπόμενη γνώση ενώ στην πραγματικότητα μεταφέρει πληροφορίες στους μαθητές. Δεν ξέρει ή δεν μπορεί να διακρίνει ανάμεσα στη γνώση και στην πληροφορία. Συνήθως δεν γνωρίζει ότι η πληροφορία είναι ένα αναγκαίο συστατικό της γνώσης αλλά δεν είναι γνώση. Η παρουσίαση ενός ορισμού, ενός κανόνα, μιας περιγραφής ενός φαινομένου (ιστορικού, γλωσσικού, φυσικού, μαθηματικού) είναι παρουσίαση πληροφοριών. Η γνώση έχει ως βασικό της συστατικό τον τρόπο με τον οποίο το υποκείμενο χρησιμοποιεί τις πληροφορίες. Η γνώση συγκροτείται μέσα σε σχήματα στη σκέψη μας που περιέχουν, βεβαίως, όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες που αφορούν σε μια έννοια ή κατάσταση, όλες τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά τους αλλά οπωσδήποτε και κανόνες χρήσης αυτών των πληροφοριών. Δίχως αυτούς, τα νοερά σχήματα δεν είναι γνώση. Και αυτοί οι κανόνες χρήσης, δεν είναι οι κανόνες που γράφουν τα βιβλία αλλά οι κανόνες που φτιάχνει το μυαλό μας καθώς προσπαθεί να βρει αποτελεσματικούς τρόπους χρήσης των πληροφοριών που διαθέτει για να απαντήσει στα ερωτήματα που τίθενται.
Όπως μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό η γνώση οικοδομείται από τον άνθρωπο τον ίδιο. Δεν μεταφέρεται. Δεν γίνεται να μεταφερθεί. Η πληροφορία μεταφέρεται. Η σύγχυση μεταξύ πληροφορίας και γνώσης και η άγνοια της πραγματικής διαδικασίας οικοδόμησής της οδηγεί τον εκπαιδευτικό να ρίχνει όλο το βάρος και την προσοχή του στο πώς θα μεταφέρει στον μαθητή τη διδασκόμενη «γνώση». Η οικοδόμηση της γνώσης από το ίδιο το υποκείμενο που θέλει να μάθει, περιγράφεται στις σύγχρονες θεωρίες του εποικοδομιτισμού. Και ενώ η ίδια αυτή θεωρία είναι ουσιαστικά έξω από τη λογική των εκπαιδευτικών και της διδασκαλίας τους, ο Πιαζέ, «πατέρας» αυτής της θεωρίας, είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μέσα στον εκπαιδευτικό χώρο. Γιατί άραγε;
Το βασικό, λοιπόν, πρόβλημα που οδηγεί σε αποτυχία τη σχολική διαδικασία μάθησης είναι ακριβώς αυτός ο χαρακτήρας της. Ένας πομπός πληροφοριών (ο διδάσκων) και οι δέκτες των πληροφοριών (οι μαθητές) σε ρόλο παθητικού ακροατή ή θεατή αυτής της διαδικασίας. Αλλά δεν χτίζονται έτσι κανόνες χρήσης των πληροφοριών που οδηγούν στη γνώση. Ούτε βέβαια αναπτύσσονται κριτική σκέψη και στρατηγικές. Αυτά απαιτούν άλλους ρόλους και άλλες διαδικασίες. Απαιτούν τον μαθητή σε ενεργητική εμπλοκή στην επίλυση προβλημάτων. Μέσα από καταστάσεις που εγείρουν ερωτήματα, για τα οποία δεν υπάρχουν έτοιμες ή αυτονόητες απαντήσεις, μέσα από καταστάσεις που για να διατυπωθεί ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα απαιτείται επεξεργασία των δεδομένων της κατάστασης και των μεταξύ τους σχέσεων, μέσα από τέτοιες καταστάσεις που οι μαθητές καλούνται να επεξεργαστούν ατομικά και συλλογικά, θα αποσαφηνιστούν στο μυαλό των μαθητών οι ίδιες οι πληροφορίες, τα χαρακτηριστικά και οι ιδιότητές τους. Θα προκύψουν οι κανόνες χρήσης των πληροφοριών που είναι αναγκαίοι για να απαντηθούν τα ερωτήματα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οι μαθητές θα εξελίξουν τους τρόπους και τις μεθόδους επεξεργασίας των προβλημάτων, θα αναπτύξουν στρατηγικές επίλυσης και δια μέσου αυτών θα εξελίξουν τους τρόπους σκέψης τους.
Δουλειά του εκπαιδευτικού είναι να υποστηρίξει αυτή τη διαδικασία. Να υποστηρίξει τους μαθητές ακριβώς εκεί που έχουν αδυναμία, δηλαδή στην αποτελεσματικότητα των μεθόδων επεξεργασίας, στην αποτελεσματικότητα των στρατηγικών που χρησιμοποιούν. Και καθώς διαμορφώνονται οι πρώτοι εμπειρικοί κανόνες χρήσης, να υποστηρίξει (πάντα ανάλογα με την ηλικία των μαθητών) την εξέλιξη αυτών των εμπειρικών κανόνων στην κατεύθυνση των πιο ασφαλών επιστημονικών κανόνων χρήσης. Αυτή η διαδικασία είναι μια διαδικασία που μπορεί να έχει νόημα για τον μαθητή. Γιατί έχει ως αφετηρία τις δικές του εμπειρίες και ικανότητες, τον ενεργοποιεί μέσα σε προβλήματα που έχουν άμεσα ή έμμεσα σχέση με τη ζωή του, με τη ζωή της κοινωνίας που ζει. Αυτή η διαδικασία χτίζει ικανότητες όχι μόνο για τη σχολική μάθηση αλλά και για τη μελλοντική ζωή του νέου ανθρώπου. Αλλά αυτή τη διδακτική ο εκπαιδευτικός στο ελληνικό σχολείο δεν ξέρει να την υλοποιήσει. Δεν αναγνωρίζει καν την αναγκαιότητά της.
Αυτή η διδακτική θα μπορούσε να απαντήσει και στην αδιαφορία των μαθητών, στα αρνητικά τους κίνητρα για τη σχολική μάθηση. Πόσο δύσκολο είναι να καταλάβουμε –μέσα κι από τις δικές μας προσωπικές εμπειρίες όταν ήμασταν μαθητές- πόσο κουραστικό και συχνά βαρετό κι αδιάφορο είναι να βρίσκεσαι στη θέση του παθητικού θεατή ή ακροατή της παράδοσης του μαθήματος; Και ενώ αυτή η πραγματικότητα έχει αναγνωριστεί από τα περισσότερα εκπαιδευτικά συστήματα στην Ευρώπη και διεθνώς, ενώ εδώ και 50 χρόνια επιχειρείται εκεί μια –δύσκολη ομολογουμένως- στροφή της εκπαίδευσης από την «γνώση - πληροφορία» στη «γνώση - δεξιότητα» με βασικό όχημα σε όλα τα μαθήματα την επεξεργασία προβλημάτων που σχετίζονται με την κοινωνική και φυσική πραγματικότητα, εμείς εδώ είμαστε σταθερά εκτός θέματος. Βγάζουμε κορώνες για την παπαγαλία, χτυπάμε το σαμάρι, αδυνατώντας ή απωθώντας την ιδέα της πραγματικότητας κάτω από το σαμάρι που είμαστε εμείς οι ίδιοι. Γιατί εμείς, οι εκπαιδευτικοί, είμαστε αδύναμοι ή ανίκανοι να υλοποιήσουμε μια άλλη διδακτική και παιδαγωγική διαδικασία πέρα από την παρουσίαση των πληροφοριών. Γιατί κανείς δεν μας έμαθε ή δεν μας έβαλε πρακτικά σ’ αυτό τον δρόμο. Δηλαδή, για να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους, δεν μας έβαλε το πανεπιστήμιο που σπουδάσαμε. Γιατί και στη συνέχεια κανένα υπουργείο και παιδαγωγικό ινστιτούτο δεν αναγνώρισε διαχρονικά αυτό το πρόβλημα. Γιατί ούτε οι παιδαγωγικοί καθοδηγητές (σχολικοί σύμβουλοι, νυν συντονιστές παιδαγωγικού έργου) πήραν κάποια σχετική πρωτοβουλία. Ο δρόμος απ’ ό,τι φαίνεται είναι πολύ μακρύς. Ακόμα δεν έχουμε αναγνωρίσει το πρόβλημα. Στο μεταξύ ζούμε το ρίξιμο του καραβιού στα βράχια. Χωρίς επίγνωση, χωρίς ευθύνη για τα θύματα.
Από www.alfavita.gr
Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2020
Περι βλακείας
Από το "Εγχειρίδιο βλακείας" του Διονύση Χαριτόπουλου
Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ
• .... (σ.σ. χωρίζονται οι άνθρωποι) σε δύο βασικές κατηγορίες: στους έξυπνους και στους βλάκες.
Αν και η μεταξύ τους διάκριση δεν είναι δύσκολη, όσοι ανήκουν στην πρώτη δεν το λένε
και όσοι ανήκουν στη δεύτερη δεν το ξέρουν.
• ...Στην δεκαετία του 1970, όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής όργωνε τις Ευρωπαϊκές χώρες
για να πετύχει την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα,
του πρότειναν να πάρει μαζί του κι έναν υψηλόβαθμο διπλωμάτη και πολιτικό επιστήμονα επειδή,
συν τοις άλλοις, μιλούσε εφτά γλώσσες.
Ο έμπειρος πολιτικός, που γνώριζε τον προτεινόμενο, αγρίεψε (δεν ήθελε πολύ):
“Τι να τον κάνω αυτόν; Και στις εφτά βλακείες θα λέει”.
• Η βλακεία είναι απρόβλεπτη. ‘Εχει τόση ποικιλία εκδηλώσεων, όσοι και οι βλάκες
που ο καθένας ξεχωριστά είναι μια αστείρευτη πηγή εμπνεύσεων.
• ...Το χαρτί δεν είναι πιστοποιητικό ευφυΐας.
Αν το μυαλό κάποιου φτάνει για να πάρει δίπλωμα οδήγησης,
κατά πάσα πιθανότητα φτάνει και για να πάρει ένα δίπλωμα σπουδών.
Τα νοητικά απαιτούμενα είναι περίπου ισοδύναμα...
• ...Ο πολιτισμός ευνοεί τον βλάκα.
Στην πρωτόγονη κατάσταση τα πράγματα ήταν απολύτως ξεκαθαρισμένα.
Αυτόν που αργούσε να καταλάβει γιατί τρέχουν οι άλλοι τον είχε αρπάξει η αρκούδα.
Στην εποχή μας ο κάθε καθυστερημένος μπορεί να είναι κυβερνητικό στέλεχος
ή αυτός που σε έχει ναρκωμένο στο χειρουργικό κρεβάτι...
• ...Η χοντρή βλακεία είναι ομαδική.
Αυτό που ενώνει μιά ομάδα ανθρώπων είναι το ίδιο που ενώνει κι ένα πλήθος:
Τα συναισθήματα και οι πεποιθήσεις (θρησκεία, ιδεολογία, ηθική, εχθροί, φίλοι, σύμμαχοι),
ενώ ο ρόλος της νοημοσύνης τείνει να εξαφανιστεί.
Σε μια επαναστατική ή θρησκευτική οργάνωση συμμετέχουν εξίσου ο καθηγητής και ο αχθοφόρος
και σε μια αντροπαρέα ο τεχνοκράτης με τον μποέμ και το ρεμάλι....
• ...Η ομαδική τύφλωση είναι δεδομένη.
‘Ενας χαρισματικός ομιλητής, προβάλλοντας τα δικά του συναισθήματα,
μπορεί να μεταδώσει στο πλήθος ενθουσιασμό, οργή, λύπη,
με τον ίδιο τρόπο που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο
το γέλιο, η δυσθυμία ή το χασμουρητό...
Γι’ αυτό θα πρέπει να είναι κανείς εξαιρετικά επιφυλακτικός με τις ομαδικές μαρτυρίες
για κάποιο γεγονός.
‘Οσο πιο μεγάλος ο αριθμός των ομοφωνούντων τόσο μικρότερο καλάθι να κρατάς...
• ...Λένε πως “εκεί που σταματάει η λογική αρχίζει ο στρατός”,
κάτι που κάλλιστα ισχύει και για άλλα μεγάλα συστήματα,
εκκλησιαστικά, κομματικά, γραφειοκρατικά, ακαδημαϊκά....
• ...Ο νεοδιοριζόμενος δημόσιος υπάλληλος πιθανόν να είναι έξυπνος και με διάθεση προσφοράς,
όμως αφομοιώνεται τάχιστα από το ηλίθιο γραφειοκρατικό περιβάλλον
και μετά το πρώτο διάστημα συμπεριφέρεται ακριβώς όπως οι παλιές καραβάνες...
• ...”όσοι δεν σκέφτονται συσκέπτονται” λένε οι λαϊκοί.
Το σίγουρο είναι ότι καμία νέα ιδέα δεν γεννήθηκε σε επιτροπή,
ενώ πολλές καλές θάφτηκαν εκεί...
• ...Αν το καταφύγιο του ανθρώπου είναι η κοινωνία,
του βλάκα είναι η ομάδα, η συσπείρωση με άλλους βλάκες...
• ...Ο γελοίος είναι άλλου είδους ταραχή.
Είναι βλάκας με έπαρση.
Η μεγάλη ιδέα που έχει για τον εαυτόν του τον χαντακώνει
και γίνεται φαιδρός, γραφικός, καβαλημένος, δήθεν, ψώνιο....
• ...Η εξουσία είναι το αφροδισιακό της γελοιότητας.
Μια καλή αμερικάνικη κουβέντα λέει πως όποιον θέλει να κυβερνήσει
πρέπει πρώτα να τον δει ψυχίατρος...
• ...Η αλήθεια είναι ότι όποιος ανέβει στη σκηνή πρέπει να υποδυθεί,
αλλιώς το κοινό θα του γυρίσει την πλάτη:
Άλλος παίζει φυσαρμόνικα, άλλος χορεύει καταδεικτικά “τοπικούς χορούς”,
άλλος κουβαλάει τη θαυματουργή εικόνα στην περιφορά,
άλλος φωτογραφίζεται καμαρωτός με τη σκούπα στο χέρι
και “κάθε βλάκας έχει ένα σχέδιο για να σώσει τη χώρα”...
• ...Μια μασκαράτα γελοίων είναι οι κοσμικοί...
Οι κοσμικοί διάλεξαν από μόνοι τους το φουαγιέ,
εκεί όπου δεν συμβαίνει τίποτα, αλλά θα τους δουν όλοι...
• ...Αν γυρίσουμε το μέσα έξω του παλιανθρωπου,
κατά πάσα πιθανότητα, θα βρούμε κρυμμένο έναν άξεστο ηλίθιο...
.
• ...Μια μικρή δόση παραλογισμού είναι απαραίτητη για την κοινωνική ισορροπία.
Είναι η λίπανση που διευκολύνει τα γρανάζια,
όπως οι νόμοι της οικονομίας λειτουργούν καλύτερα με ένα μικρό ποσοστό παραοικονομίας.
Το είπε και ο υπεράνω υποψίας πρόεδρος Λίνκολν:
“Οι σοβαρές αρχές μπορούν και πρέπει να είναι εύκαμπτες”.
• ...το λειψό μυαλό “πόση αλήθεια μπορεί να αντέξει;”
Δεν μπορεί να δώσει ούτε να δεχτεί εξηγήσεις για το πεπερασμένο της ύπαρξης
και συνήθως αγκιστρώνεται σε κάτι που υπερβαίνει την εγκόσμια τάξη,
σε κάποιο Θεό, σε μια ανώτερη δύναμη ή στο σύμπαν που συνωμοτεί για χάρη του.
Η ευπιστία του κουφιοκεφαλάκη είναι παροιμιώδης:
Γοητεύεται, αναπαράγει και εφευρίσκει ο ίδιος θρησκευτικά θαύματα, οράματα,
εξωγήινα όντα, μετεμψυχώσεις, μεταλλαγμένους, λείψανα αγίων,
τσαγιέρες που περιστρέφονται στο Διάστημα, προϊστορικούς γίγαντες,
νεράϊδες, λυκανθρώπους, ψυχές που βουρλίζονται γύρω μας.
Και βέβαια είναι πρώτος πελάτης για κάθε είδους τσαρλατάνους και απατεώνες
που ρίχνουν τα χαρτιά, βλέπουν το φλιτζάνι, διαβάζουν τα άστρα, κάνουν μαγιολίκια,
λένε τη μοίρα (μέλλον), ρυθμίζουν τα φενγκ σούι, δίνουν θετική ενέργεια,
διαβάζουν ευχές και μυστικά βιβλία,
αλλά στην πραγματικότητα διαβάζουν τη φάτσα του ηλίθιου που έχουν απέναντί τους.
• ...ο καλλιεργημένος δεν περιορίστηκε στην ύλη των όποιων σπουδών του
και στα χρηστικά για να κερδίσει χρήματα ή κοινωνικό κύρος,
αλλά έκανε το μεγάλο ποιοτικό άλμα: ξέφυγε από το αναγκαίο.
Με πάθος. μελέτη και αγάπη “ψάχτηκε” εντός του και γύρω του και απέκτησε ευρύτερη παιδεία
και “δική του” πρωτογενή σκέψη, ώστε να βλέπει κάτω από την επιφάνεια των
πραγμάτων,
να εντοπίζει τα βαθύτερα αίτια...